8.1 ° C  
Overwegend Bewolkt
Tomaat
Hongarije, 19 maart 2017

Tomaat is een vrucht die voor heel veel gerechten in de keuken gebruikt kan worden. Hij groeit in Hongarije geweldig goed en maart is het mooiste moment om te gaan zaaien, daarom is de tomaat het uitgelichte gewas van dit moment.

Er zijn vele tomatensoorten die zich op verschillende vlakken onderscheiden. Uiteraard kleur: Je hebt witte, gele, oranje, gestreepte, en zelfs zwarte tomaten. Verder is een belangrijk kenmerk de duur van de groei. Vroege tomaten kan je hier al in juli oogsten, midden vroege augustus en de late pas tegen september. Wil je een gespreide oogst dan is het aan te raden verschillende rassen te kweken. In tegenstelling tot Nederland kan je in Hongarije tomaten onder de blote hemel kweken, in Nederland zullen ze vrijwel gegarandeerd de gevreesde aardappelziekte Phytophthora krijgen vanwege het natte klimaat, daarom kweekt men in Nederland het liefst in een kas of onder een afdakje zodat de plant niet te nat wordt en dus daardoor schimmelgevoelig. In Hongarije zal dat, vooral in warme droge zomers veel minder voorkomen, al moet ik zeggen dat ik er de laatste twee jaar juist wel last van gehad heb helaas. De ziekte kan in één dag je tomatenplanten, maar ook, iets langzamer, je aardappels verwoesten. Je kan alles weggooien dan helaas. Op de plek waar in een jaar de ziekte geheerst heeft kan je beter de jaren erna geen tomaten of aardappels zetten om herbesmetting te voorkomen. Om te voorkomen dat de schimmel toeslaat is het aan te raden om de tomatenplanten zo kaal mogelijk te houden. Haal langzaamaan zoveel mogelijk blad weg en zorg dat de planten elkaar niet raken. Uiteraard blijven er altijd wat bladeren aan de plant anders gaat hij dood.

Tomaten zijn er in allerlei vormen, groot en geribbeld, de vleestomaat, ei-vorming, de Roma-tomaat, klein en rond, de cherry en zo zijn er nog veel meer. Het is leuk om verschillende rassen te proberen zodat je de verschillen goed ziet en proeft. Zo zijn er extra sappige voor saus, wat drogere en dunnere voor zongedroogde tomaten en de kleine cherry om uit het vuistje te eten of om door de sla te doen.

Tomatenplanten zaai je dus het beste in maart. Ik gebruik kleine plastic bekertjes van de kefir of de tejföl hiervoor en met een schaar knip ik kleine stukjes uit de rand van de bodem zodat het water weg kan lopen. Potgrond gemengd met zand erin, lekker nat maken en per bekertje een stuk of 5 zaden. Zet de bekertjes warm weg, licht hoeft nog niet dus ze mogen best in de buurt van de kachel staan. Als de zaadjes kiemen dan willen ze wél licht en minder warmte. Ik gebruik een oud aquarium met daarboven een keuken-ledlamp, een laagje water in het aquarium en de bekertjes onder de lamp. De lamp gaat in de nacht uit. Je kan ook de plantjes voor een raam zetten, liefst op het zuiden. Sproei ze 1 a 2 maal per dag nat en let er op dat ze niet scheef naar het licht gaan groeien, doen ze dat wel dan staan ze te donker en kan je ze beter af en toe een beetje draaien, maar liefst lichter zetten als die mogelijkheid er is.

Tomaten kunnen niet tegen vorst, ze mogen pas de tuin in als er echt geen nachtvorst meer komt. Heb je een kas dan kunnen ze daar meestal in april wel in, maar hou de weerberichten in de gaten, in Hongarije kan het soms nog bar en boos zijn. Vorig jaar heb ik de tomaten in april in de tuin gezet, zodra er nachtvorst dreigde heb ik het tomatenbed afgedekt met bubbeltjesplastic, dat werkte goed! Op die manier kan je dus een voorsprong maken.

In de tuin hebben de tomaten een stok als steun nodig omdat het forse planten met flink gewicht eraan kunnen worden. Tijdens de groei bind je de plant hier aan vast. Ook moeten de meeste rassen gediefd worden: Je haalt kleine okselscheuten weg zodat je een smallere rechte plant overhoudt die dus meer energie in zijn hoofdstam en tomaten kan steken i.p.v. aan de vele zij-takjes. Ook een voordeel is dat de plant minder snel de plant die ernaast staat raakt en daarme minder kans op schimmel. Ik vergeet eerlijk gezegd vaak te dieven en zit dan met onmogelijk grote struiken met een wirwar aan takken die nauwelijks meer op te binden zijn.

Mocht je een heerlijke tomaat ergens proeven, uit de winkel of van jezelf of bij iemand anders en je wil zaadjes afnemen doe je dat als volgt:
Knijp de zaadjes met de jelly-prut uit de tomaat boven een beker. Voeg hier een scheutje water aan toe en zet weg in de kamer. Laat maar twee weken staan of zo, het gaat er heel vies uitzien maar dat hoort. Na een week of twee giet je de smurrie in een zeef en spoelt het goed af onder de kraan. Als het goed is is alle troep weggespoeld en hou je nu de zaadjes over. Spreid de zaadjes op een vel papier of theedoek uit en laat drogen. Sla ze op in een zip-zakje en op een donkere koele plek.

Enkele hier verkrijgbare leuke rassen:

Keckemeti 549: middelvroege pruimtomaat voor saus
Marmande: redelijk vroege grote Franse vleestomaat, heerlijk voor salades
Mobil: vroege Hongaarse ronde tomaat voor alle doeleinden
Romus: Tjechische gele tomaat middelvroeg voor door de sla maar ook leuk voor gele saus
Zömök: vroege pruimtomaat geschikt voor sap en saus
Black Plum: middelvroege Russische kleine pruimtomaat, zeer geschikt om te drogen.


 • Lees nog meer gewasbesprekingen

Delen
Tweet

Weerstation Hongarije


Hongaarse kalender | Facebook | YouTube | Linkpartners | Adverteren | Contact | Copyright | Linkpartners