1.7 ° C  
Geheel Bewolkt
Laatste melding: 08:41 uur | Somogyhárságy (Baranya) | 0,5 ºC | Licht bewolkt
• Details, meer meldingen en zelf publiceren.

De IJsheiligenen, hoe zit dat nu eigenlijk?
Hongarije, 21 april 2017

IJsheiligen is een van de oudste, zo niet het oudste, en bekendste begrip uit de volksweerkunde. Rond het jaar 1000 wordt in geschriften reeds over dit fenomeen geschreven. Om hoeveel heiligen het gaat en op welke dagen de IJsheiligen exact vallen is niet iedereen het met elkaar eens, daarover later meer. In ieder geval is IJsheiligen een periode tussen 11 en 15 mei en markeren de IJsheiligen de overgang van grillig voorjaarsweer naar wat meer zomers weer. Het is zeker niet zo, wat vaak gedacht wordt, dat in deze periode de kans op vorst groter is. Ook is het zeker niet zo dat na deze periode geen vorst meer kan voorkomen maar de kans daarop is na IJsheiligen wel veel kleiner.

In de periode voor IJsheiligen is de kans op vorst in de nacht vrij groot. Overdag kan het zomaar 20°C. of warmer worden waarna het in de nacht, vaak vroeg in de ochtend, sterk afkoelt en gaat vriezen. Deze abrupte temperatuursdaling wordt veroorzaakt doordat de grond en grote watermassa´s nog onvoldoende opgewarmd zijn en na zonsondergang dus koude uitstralen. Als dit gecombineerd wordt met een onbewolkte hemel en de aarde zijn "dekentje" kwijt is straalt er veel warmte van de aarde het heelal in met een sterke temperatuursdaling tot gevolg. Na IJsheiligen zijn normaal gesproken de grond en de watermassa´s voldoende opgewarmd wat dan een temperend effect heeft op de nachtelijke temperatuurdaling en daarmee wordt de kans op nachtvorst aanmerkelijk kleiner.

We kennen vijf, of eigenlijk zes, IJsheiligen maar omdat het getal drie een heilig getal is worden in veel landen de eerste (Mamertus) en de laatste (Sophia) niet meegeteld.

De IJsheiligen op een rijtje:
  1. 11 mei Mamertus (aartsbisschop van de Franse stad Vienne)
  2. 12 mei Pancratius (werd op 14-jarige leeftijd martelaar in Rome)
  3. 13 mei Servatius (eerste bisschop van Maastricht)
  4. 14 mei Bonifatius (stierf de marteldood vanwege zijn geloof)
  5. 15 mei Sophia (slachtoffer van de Christenvervolging van keizer Diocletianus)
Daarnaast kent Hongarije nog een verlate IJsheilige op 25 mei: Szent Orbán (St. Urbanus, Roomse Paus van 222 tot 230) Volgens een Hongaarse volkswijsheid wordt de wijn dat jaar zuur als het op Szent Orbán regent maar bij helder weer wordt de wijn zoet.

Sophia is de beschermheilige tegen nachtvorst en wordt om die reden ook wel koude Sophie genoemd. In Duitsland gebruikt men nog de uitdrukking "Pflanze nie vor der kalten Sophie", waarmee bedoeld wordt dat men nooit planten moet poten vóór 15 mei.

 • Lees nog meer moestuinnieuws

Delen
Tweet

Weerstation Hongarije


Hongaarse kalender | Facebook | YouTube | Linkpartners | Adverteren | Contact | Copyright | Linkpartners